Anlama ve Algılama

OKUMA VE ANLAMA

Okuma sırasında meydana gelen basamaklar;

1. Duyusal Algı

Okunan metindeki harflerin bütüncül bir şekilde görüntülenmesi ve algılanması ilk basamaktır. Yapılan çalışmalar insan gözünün 15 ile 20 harfi net olarak görüntülediği yönündedir.

2. İletim

Göz tarafından görüntülenen okuma sembolleri, karakterleri (harfler) optik sinir aracılığıyla beyne gönderilir.

3. Tanımlama

Beyin harf kombinasyonlarını tanır ve kelimeler olarak görüntüler.

4. Anlama

Beyin tarafından kelimelerin anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde çözümlenmesidir. Bu aşamada kelime dağarcığı, dikkat süresi, konsantrasyon, hazır bulunuşluk yani önceden öğrenilmiş olan bilgiler gibi faktörler etkili olmaktadır.

5. Depolama

Okunan metin kısa süreli hafızaya kaydedilir. Anlamlı bir bütün oluşturulmuşsa kısa süreli bellekten uzun süreli belleğe geçiş yapılır. Bu aşamada okuyucunun kendi fikrini oluşturması, okuma sonrasında birkaç soru ile ne okuduğunun düşünülmesi gibi etkinlikler ile uzun süreli hafızaya geçiş sağlıklı gerçekleşir.

ALGILAMA

Algılama, duyusal bilginin alınması, yorumlanması, seçilmesi ve düzenlenmesi ile gerçekleşir. Kişiye özeldir. Algıladığımız şeylere göre bilincimiz şekillenir. Bunun tersi de doğrudur. Düşünce şemamızda algılarımızı etkiler.

Algılama aynı zamanda anlam verme süreci olarak da düşünülebilir. Okuma ve algılama olarak düşündüğümüzde okunan yazının ana düşüncesi kişinin önceki öğrenmişlikleri ile bağlantılı olarak farklılaşabilir. Burada önemli olan yazının objektif olarak okunması sonrasında kendi yorumlarının yapılmasıdır. Her iki durumda da okuyucu, yazarın düşüncesi ile kendi düşüncesi arasındaki farkları bularak “kaliteli okuma” yapabilir.

Algıların güçlenmesi için farkındalık oldukça önemlidir. Farkında olduğumuz şekliyle okunanlara ya da olaylara anlam veririz. Bu sebeple özellikle okumalardan önce kısa süreli etkinliklerde sürekli yönergeler uygulanarak yapılan çalışmalar ile öğrencilerin algı halkasının genişlemesi amaçlanmaktadır.

Algıların genişlemesi;

– Okunanların çok boyutlu ve hızlı düşünülmesini,
– Bağlantıların daha kolay kurulmasını sağlar.


Paylaş