Çocuklarda Okuma Alışkanlığı Nasıl Gelişir ?

Her birimiz çocuklarımızın daha çok kitap okumasını, böylece daha bilgili ve başarılı olmasını istiyoruz. Ebeveyn olarak şunu fark ediyorsunuzdur ki; okuyan çocuk, okuyan yetişkin oluyor. Okumaya çocuk yaşlarında başlayan birçok yetişkin tüm yaşamları boyunca okuyarak öğrenmeye ve kendini geliştirmeye devam eder.

Son günlerde çocuğumuza okuma alışkanlığını nasıl kazandırabiliriz sorusu ile sıklıkla karşılaşıyorum. Bu konuda neler yapabilirsiniz?

Öncelikle çocuğunuzun ilgi alanlarını keşfetmekle işe başlayabilirsiniz. İlgi alanları doğrultusunda kendi seçeceği kitaplar daha iyi okuyucu olması yönünde atılacak önemli bir adımdır. Aynı zamanda karmaşık konular ya da (elbette çocuğunuzun yaşı da burada çok önemli) çok kahramanlı, yabancı isimlerin, mekanların olduğu kitapları da bu anlamda çok önermiyoruz.

Son dönemlerde çocukların dikkatini dağıtan ve çeldirici işlev gören; televizyon, çizgi filmler, bilgisayar oyunları var. Ebeveyn olarak çocuğunuzun bu süslü görüntüleri ve heyecanı bırakıp kitap okuma alışkanlığını nasıl geliştirebileceğinizi düşünüyorsanız, haksız sayılmazsınız. Çocuğunuzu bu ortamdan uzaklaştırıp okuma hevesini aşılamanın imkansız olduğunu düşünüyorsanız aşağıdaki tavsiyeler işinize yarayabilir.

1. Siz kitap okuyorsunuz ama çocuğunuz bunu görüyor mu?
Belki hepiniz öncelikle onlara kitap okumanın ilk sırada yer aldığını düşünüyordunuz. Ama eğitimde modelleme kişinin bilinçaltı ve bilinç üstünün şekillenmesini sağlıyor. Çocuğunuz sizi kitap okurken gördüğünde bu alışkanlığın değerli, önemli ve eğlenceli olduğunu düşünecektir. Unutmayın çocuğunuz söylediğinizi değil yaptığınızı örnek alacaktır.

2. Çocuğunuza düzenli olarak okuyun
Hepimiz biliriz ki çocuklara özellikle yatmadan önce kitap okumak onların hayal gücünü geliştirecek önemli bir ritüeldir. Yalnızca bu düzenli bir aktivite olmalıdır.

3. Sohbet oluşturarak okuduklarınızdan alıntı yapın
Elbette okuduğunuz her kitaptan sonra onlara anlama testi yapmanız gerekmez. Doğrudan ne anladın şeklinde sorular sormak yerine sohbet ortamı içinde yaşadığınız bazı olaylar üzerinde konuşup: “Kitabın kahramanı senin yerinde olsaydı ne yapardı” diye çocuğunuza sorarak onu ve kitaptaki kahramanları hayatınıza dahil edebilirsiniz. Bu hem çocuğunuzun okudukları üzerinde düşünmesini hem de okuduklarını hayatına uyarlamasını sağlayacağından muhakeme yeteneğini geliştirecektir.

4. Çocuklarınızın günlük yazmasını teşvik edin
Okumak ve yazmak birbirini besleyen ve destekleyen alışkanlıklardır. Ne kadar basit olursa olsun çocuğunuz yazmasını teşvik edin. Belki bu, yaşadıklarından bahsedeceği bir günlük olabilir ya da kişisel yazı ve şiirlerini toplayacağınız kartondan bir kitap denemesi olabilir. İlk kitabım diyebileceği, kendi yazdıklarını toparlayabileceğini bir çalışma olabilir. Hatta bu kişisel kitabı kütüphanenizdeki diğer kitapların yanında yer alması onun çok hoşuna gidecektir. Böylece ilk kitabını daha çocukken yazmış olmanın mutluluğunu yaşayacaktır.

5. Onlarla kitap alışverişi yapın
Ülkemizde pek çok kitap market var. Onları kitapların dünyasına götürün. İstediği, beğendiği kitabı almasına izin verin. Orada vakit geçirin hatta cafesi olan bir yer seçerseniz almadan önce keyfince bakabileceği ve en çok istediğini alabileceği fırsatı oluşturmuş olursunuz. Aynı zamanda kendisi gibi başka çocuklarında sevinçle kitapları incelediğini gördüğünde kitap okuma isteği artacaktır.

6. Çocuk dergilerine abone olun
Her zaman kitaplar sevimli gelmeyebilir. Bazen görsel olarak canlı, dikkat çekici ve farklı konuları aynı yerde bulabileceği dergiler çocuğunuzun hoşuna gidebilir. Bu dergilerde çeşitli bulmacalar, boyama gibi onların hoşlanacağı bölümlerde var. Hatta bazı ödüllü bulmacaları çözdükten sonra onları gönderirseniz, dergiden gelecek herhangi bir yanıt onların çok hoşuna gider. Böylece okuma alışkanlığına yeni bir katkı yapmış olursunuz.

7. Kitapları ve dergileri ulaşabileceği yerlere bırakın
Kitapları özenle kütüphaneye yerleştirip yalnızca okuyacağımız zaman elimize almamalıyız. Bazen masanın ya da koltuğun üzerinde duran bir kitap çocuğunuzun okuma isteğini canlandıracaktır. Kütüphaneler genellikle çocukların ulaşabileceği yükseklikte olmadığından onun boyuna göre ulaşabileceği yerlere kitap, dergi bırakın. Yalnızca seçtiğiniz kitapların onların ilgisini çeken konularda ve yaşına uygun seviyede olmasına özellikle dikkat etmelisiniz.

8. Ailece okuma vakti oluşturun
Burada en önemlisi ailenin televizyon ya da bilgisayar olmadan birlikte kitap okumasıdır. Bu okuma yüksek sesle olabileceği gibi herkes kendi kitabını da okuyabilir. Her gece 15-20 dakika veya haftada iki, üç gece olabilir.

9. Okuduklarını içtenlikle dinleyerek ilgilendiğinizi gösterin
Bu çocuklar için büyük bir ödüldür. Bu sebeple onlar size bir şeyler okuduklarında ya da okuduklarından bir şeyler paylaştıklarında ilgiyle dinleyin. Okuduğu hikaye hakkında sorular sorun, hikayenin nasıl farklı sonuçlanabileceğini düşünmesini sağlayın.

10. Filmleri çekilmiş kitapları okuyun sonra filmini izleyin
Aslında tam tersi de olabilir. Beyazperdeye aktarılmış popüler kitapları düşman gibi görmeyin. Kitapla, filmi arasındaki farklılıklara dikkat çekerek kitaptaki derinlikleri ön plana çıkartın. Örneğin önce kitabı olan bir filmi izleyin sonra kitabını okuyun ve ikisi arasında nasıl farklılıklar olduğunu sorun. Bu durumda eleştirel gözle gözlem yapmayı öğrenir. Filmindeki pek çok detayın kaybolduğunu kendisi de fark edecektir. İzlediğiniz filmde hangi olayların ön plana çıkartılması gerektiğini sorarak, hem filmi hem de kitabı tekrar düşünmesini sağlayabilirsiniz.

Sevgiler
Öznur Karaeloğlu


Paylaş