Hızlı Okuma ve Anlama Teknikleri


Hızlı okumanın ilk şartı okumak. Okumayı ne kadar iyileştirirseniz bu alanda uzmanlaşırsınız ve okumanız da hızlanır. Aslında hızlı okuma olarak adlandırılan sistem iki ana esasa dayanır. 

  1. Gözlerin hızlı hareket etmesi
  2. Bir bakışta görülen, okunan kelime sayısı

En basit haliyle okumanızı ‘gözlerinizi eğiterek’ hızlandırabilirsiniz. Ancak hem okumanızın hızlanması hem de anlamanızın gelişmesini istiyorsanız bildiğiniz kelime sayısını arttırmanız gerekiyor. Gözler görüntüyü yani kelimeleri çok hızlı alır ve beyne gönderir ama aynı hızda kelimenin anlamını görüntüyle eşleştiremezse okuduğunu anlayamama sorunu ile karşılaşır. 

Öncelikle ‘okuma sırasında neler oluyor’ ona bakalım. Bunu bildiğinizde okumanızı nasıl daha iyi hale getirebilir ve herkes için aynı olan zamanınızı nasıl daha iyi değerlendirebileceğinizi de fark edersiniz. 


Okuma sırasında ne oluyor?

Okuma sırasında gözler soldan sağa doğru kısa sıçramalar yaparak hareket eder. Durduğu sırada görüntülenen kelimeleri beynin görme merkezine iletir. Çok kısa süre durakladığı (yaklaşık 0.25 saniye) bu olaya ‘fixation’ denir. Göz yine hareketine devam ederek diğer kelime veya kelime gruplarına bakmaya devam eder. Buna gözün sıçraması ya da ‘saccade’ denir. Gözün bu hareketleri ile görüntülenen kelimeler okumanın teknik, fizyolojik boyutunu oluşturur. Anlamak, çıkarım yapmak gibi düşünsel aktiviteler içinse beyinde farklı bölümler aktif hale geçer. 


Göz kaslarını geliştiren egzersiz

Gözlerin sağlığı ve gözlerde bulunan kasların güçlenmesi bu anlamda çok önemli. Göz kaslarınızı güçlendirmek için evinizde oturduğunuz yerde çeneniz yere paralel olacak şekilde sadece gözlerinizi hareket ettirerek bir egzersiz yapabilirsiniz. 


Başınızı sağa sola çevirmeden gözlerinizle sol üste bakın, duraklamadan sol alta bakın. Şimdi de sağ üst, sağ alt olarak devam edin. Bu egzersizleri 1 dakika ile başlayarak 3 dakikaya kadar çıkarabilirsiniz. 

Gözleriniz yorulabilir, özellikle göz kasları zayıf olanlarda gözlerde batma, yaşarma, kızarma gibi etkiler oluşabilir. Palming tekniği denilen bir dinlendirme ile gözlerinizi rahatlatabilirsiniz. 


Palming Tekniği

Avuçlarınızı birbirine sürterek ısıtın. Avuçlarınız iyice ısınıncaya kadar devam edin. Sonra elinizi çukurlaştırarak gözlerinize kapatın. Gözlerinizi de kapatın ve siyah renk düşünün. Bu tekniği normalde kitap okurken gözleriniz yorulduğunda da yapabilirsiniz. 


Kitap okurken nelere dikkat etmelisiniz?

Kitap okurken ilk dikkat edilmesi gereken şey gözlerin sağlığı. 

  • Bunun için okuma materyali ile gözler arasında 30-40 cm mesafe olmalı. 
  • Işık göze dik olarak değil başın arkasından gelmeli. 
  • Kitap okurken arada gözlerinizi dinlendirmelisiniz. 
  • Uzun süre aynı mesafeden okuma yaparsanız gözün yakın-uzak uyumunda sorunlar çıkabilir. Bu sebeple arada kitaptan başınızı kaldırıp daha uzak noktalara bakmalısınız. 
  • Okumalarınızı oturarak yapmaya dikkat ederseniz, daha dikkatli okuma yaparsınız. 


Anlamanın Gelişmesi için 

Özellikle kelime dağarcığı gelişmiş olmalı. Bunun için sözlük okuyabilirsiniz ya da okuma yaparken kelimeleri hangi anlamlarda kullanıldığına dair bilinçli bir dikkatle okuma yapabilirsiniz. İlk olarak okuma hızınızı düşürse de sonrasında anlamanız gelişeceğinden okumanız hızlanır. 

Bunun dışında yazılarda;


  • başlık, 
  • alt başlık, 
  • tanımlar, 
  • tarihler, 
  • isimler,
  • bilimsel araştırmalar,
  • koyu yazılmış kelimeler, 
  • italik yazılmış olan kelimeler, 
  • tırnak işaretine alınan kelimelere özellikle dikkat edilmesi gerekir. 

5N1K ile okuyun


  • Kim
  • Ne
  • Nasıl
  • Neden
  • Nerede
  • Ne zaman


Sorularını zihninizde tutmaya kendinizi alıştırın. Bu sayede okunanları çok kolay hatırlarsınız, geri dönüp tekrar tekrar aynı cümleleri okumadığınızdan yine okumanız hızlanır ve anlamanız gelişir. 


Okuduğunuz kitapları ailenizle, arkadaşlarınızla paylaşın. Sohbet ortamı oluşturun. Anlamanızın gelişmesi için okunanların diğer duyuları da kapsayacak şekilde tekrar edilmesi önem kazanıyor. Anlattığınızda okuduklarınız üzerinde tekrar düşünüp yeni bir anlam çerçevesi oluşturduğunuz için okunanların sizdeki yansımalarını da içselleştireceksiniz. 


Mutlu okumalar

Öznur Karaeloğlu 


Hızlı Okuma ve Anlama Uzmanı 


E-mail: oznur@oznurkaraeloglu.com

instagram.com/oznurkaraeloglu





Paylaş